Volgende lezing is op

13 september 2017

Foto: Hans-Peter van Veldhoven

Corrosia - Theater,

Expo & Film

Markt 43,

1354 AP Almere Haven

 

Kaartverkoop

 

 

Jacques Klöters

 

 

“Het is beslist waar, zoals de filosofen zeggen,

dat het leven naar achteren moet worden begrepen.

Maar ze vergeten de andere kwestie, dat het leven naar voren moet worden geleefd.”

(Søren Kierkegaard, Deens filosoof, 1813-1855)

 

Het lijkt niet terecht dat Jacques Klöters (1946) zichzelf eerder een amateur vindt dan een vakman. Immers, zijn staat van dienst in de cultuurwereld is indrukwekkend. Niet voor niets wordt hij cabarethistoricus en theaterwetenschapper genoemd.

Hij stond aan de basis van cabaretgroep Don Quishocking, doceerde aan de Kleinkunstacademie in Amsterdam en was jarenlang beheerder van het toenmalige Nederlands Theater Instituut. Als bibliothecaris van het bijbehorende museum was hij voor de theater- en toneelwereld een vraagbaak, een steun en toeverlaat. Hij schreef talloze (cabaret)teksten, ook die voor de musical ‘De zoon van Louis Davids’ en de toneelbewerking van ‘Ja Zuster, Nee Zuster’. Als programmamaker/presentator is hij bekend van radio- en tv-klassiekers als Andermans Veren en De Sandwich. Verder schreef hij bloemlezingen van levensliederen en smartlappen plus een vijftiental boeken, waaronder de biografie van Toon Hermans: Toon (2010) en het werk Visite uit de hemel (2016), zijnde een herinnering in woord en geluid aan zijn goede vriend Willem Wilmink. Noem dat allemaal maar amateuristisch!

Maar Klöters legt uit dat een vakman/-vrouw weliswaar keihard werkt, maar dat de ware amateur (lees: liefhebber) niet werkt maar speelt, struikelt en weer opstaat. Een vrije creatieve geest en een boeiende persoonlijkheid zijn onmisbaar. “Uit amateurisme ontstaat vernieuwing.”, aldus Klöters. Wie zijn wij om hem tegen te spreken?

 

Met zijn boek Voorwaarts leven, achterwaarts begrijpen (2016) trekt Klöters ons zijn leven in, pakweg vijftig, zestig jaar in vogelvlucht. Memorabele stukjes over zijn katholieke jeugd en zijn verwondering en verwarring over het geloof. Al jong zong hij sopraansolo’s in het kerkkoor en mocht hij optreden bij ‘rouwtjes’ en ‘trouwtjes’. We lezen over zijn grote belangstelling voor geschiedenis en de logische stap naar het boek, de start van zijn cabaretcarrière en de band met vele BN’ers, die in een bonte stoet de revue passeren. Zijn twee stukgelopen huwelijken doen pijn en later beseft hij dat zijn jeugd toch niet zo óngelukkig was.

 

Niet voor niets opent Klöters zijn boek met het citaat van Kierkegaard. Het lijkt alsof hij zichzelf gedurende het drie jaar optekenen van meer dan duizend stukjes een spiegel heeft voorgehouden, de balans heeft opgemaakt en nu zijn culturele kapitaal kan weggeven. De cultuurwereld is verworden tot een verhardende consumptiefabriek en uiteindelijk is ook Klöters onmachtig tegen de stroom in te gaan.

In mooie en invoelbare pennenvruchten staat ‘de mens’ Klöters centraal. Zijn openhartigheid en scherpzinnige humor maken dat Voorwaarts leven, achterwaarts begrijpen niet alleen ontroert, maar ook met een glimlach kan worden gelezen.

 

Literair genootschap “eindig laagland” is verheugd Jacques Klöters te mogen ontvangen.

11 oktober 2017

Corrosia - Theater,

Expo & Film

Markt 43,

1354 AP Almere Haven

 

Wie is Joke van Leeuwen (1952)?

 

Joke van Leeuwen is een domineesdochter die al vroeg leerde zich aan te passen in steeds andere woongemeenschappen. De verhuizing naar Antwerpen echter, toen ze dertien was, leverde een cultuurshock op. Schrijven en tekenen bleken toen haar houvast. Sinds 2002 woont ze weer in Antwerpen, waar ze in 2002/2003 stadsdichter was.

Ze studeerde grafische kunsten en geschiedenis.

 

Velen zullen Joke van Leeuwen kennen van het vaak bekroonde kinderboek Iep! (1997), dat ze zelf illustreerde. In 2010 werd het verfilmd. Iep is een vogelmeisje met vleugels i.p.v. armen, en de vreugde van een ouderloos echtpaar, dat zich over haar ontfermt. Maar Iep blijft niet en de man en de vrouw moeten leren haar, van wie ze zoveel houden, te laten gaan. Een universeel thema in een kinderboek. Een meisje merkte eens op dat de boeken van Joke van Leeuwen “ook een beetje niet-leuk zijn.”

 

De laatst verschenen romans van Van Leeuwen hebben beide een historische achtergrond, Feest van het begin (2012), bekroond met de AKO Literatuurprijs 2013 en De onervarenen (2016). Het feit dat plaats en tijd niet expliciet genoemd worden, zet de gebeurtenissen in een algemener perspectief.

Feest van het begin: een nieuwe tijd in een land als Frankrijk, eind 18e-eeuw. En vrouw van goede komaf moet haar idealen verbinden met de eisen die haar bedienden aan haar stellen. Ze blijft overeind, net als de “vondeling”, een jonge vrouw, die zonder hulp van anderen een karig bestaan weet op te bouwen. Intrigerend is de pianofortebouwer die, bevriend geraakt met de “scherprechter” (de beul), deze man helpt met het construeren van een humane, snel werkende valbijl. Of het een feest is, dit tijdperk, mag de lezer zelf uitmaken. Feit is dat de onafhankelijken lijken te overleven.

 

De onervarenen (2016) speelt zich af midden 19e-eeuw. Groepen mensen, door misoogsten aan lagerwal geraakt, worden door Verenigingen voor Overzeese Volksplantingen geronseld om in tropische landen een nieuw bestaan op te bouwen. Pijnlijk precies en ondramatisch van toon wordt beschreven hoe het een groep mensen die voorgelogen zijn en uitgebuit worden, vergaat. Degene die vasthoudt aan het oude, redt het niet. Een oudere vrouw die zich verdiept heeft in het land en de taal, houdt zich uiteindelijk staande, net als haar dochter voor wie ze een voorbeeld is.

In beide boeken geeft van Leeuwen een belangrijke rol aan vrouwen die zich flexibel en wilskrachtig aan de omstandigheden aanpassen.

 

Van Leeuwen, romanschrijver, illustrator, performer, is ook dichter. In 2016 verscheen Het moet ergens liggen met aansprekende poëzie.

 

...er raakt weer veel

ontwricht, men eet hier nu quinoa en spelt

had ik dat al verteld, en haast geen kaantjes

meer, er wordt onthoofd en onbedaarlijk soms

gelachen. De herfst is prachtig nu. Dat licht.

Uit: Nabestaan

 

 

Disclaimer  |  Statuten  |  © eindiglaagland  2017  |  website: Doreen Pinkus